Bác sĩ của quí vị có thể thực hiện nhiều xét nghiệm khác nhau để kiểm tra gan và siêu vi trong cơ thể quí vị. Danh mục sau đây cho quí vị thấy những thông tin căn bản về những xét nghiệm này và chúng đo được những gì. Việc theo dõi sức khỏe của lá gan bằng những xét nghiệm này là rất quan trọng bởi vì siêu vi có thể âm thầm gây tổn hại cho gan. Có thể quí vị cảm thấy bình thường nhưng gan của quí vị có thể đang có nguy cơ bị tổn hại. Nếu quí vị có thắc mắc hoặc muốn tìm hiểu thêm về bất cứ xét nghiệm nào, hãy hỏi ý kiến bác sĩ của quí vị.
Những xét nghiệm máu giúp theo dõi lượng siêu vi trong cơ thể quí vị:
- HBsAg: Kháng nguyên bề mặt bệnh viêm gan B (Hepatitis B surface antigen) là phần siêu vi viêm gan B được phát hiện trong máu người nào bị nhiễm. Nếu xét nghiệm này cho kết quả dương tính, có nghĩa là có siêu vi viêm gan B (HBV) và đang là giai đoạn cấp tính (acute) (nếu siêu vi có trong máu dưới sáu tháng) hoặc đã là HBV mãn tính (nếu siêu vi có trong máu hơn sáu tháng).
- HBsAb (hoặc anti-HBs): Kháng thể bề mặt bệnh viêm gan B (Hepatitis B surface antibody) được hình thành khi phản ứng đối với siêu vi viêm gan B hoặc vắc-xin. Nếu xét nghiệm này cho kết quả dương tính, có nghĩa là hệ thống miễn dịch đã phát triển được kháng thể chống lại siêu vi viêm gan B (HBV). Người có dương tính kháng thể bề mặt được coi là miễn dịch HBV và không thể truyền siêu vi sang người khác.
- HBcAb (hoặc anti-HBc): Kháng thể lõi viêm gan B (Hepatitis B core antibody) không bảo vệ hoặc miễn dịch chống lại siêu vi viêm gan B. Nếu xét nghiệm cho kết quả dương tính có nghĩa người đó đã tiếp xúc với siêu vi viêm gan B.
- HBeAg: Kháng nguyên "e" viêm gan B (Hepatitis B "e" antigen) là một prôtêin xuất hiện khi siêu vi viêm gan B đang tích cực sản sinh trong cơ thể những người có những chuỗi HBV nhất định. Xét nghiệm được thực hiện để theo dõi tính hiệu quả của một số phương pháp điều trị bệnh nhiễm HBV mãn tính.
- HBV DNA: Một xét nghiệm trực tiếp đo lượng siêu vi viêm gan B có trong máu (được gọi là "số lượng vi rút"). Xét nghiệm này thường được tiến hành để giúp xác định quá trình điều trị là cần thiết và kiểm tra tính hiệu quả của phương pháp điều trị.
Xét nghiệm máu để kiểm tra sức khỏe của lá gan:
- Sắc tố mật (Bilirubin): Một chất lỏng màu vàng được gan sinh ra khi hồng huyết cầu yếu bị vỡ. Bilirubin có thể rò rỉ từ gan vào đường máu nếu gan bị tổn hại. Khi bilirubin đầy lên, nó có thể dẫn đến bệnh vàng da - da và tròng trắng của mắt có màu vàng, nước tiểu sậm màu và phân màu sáng lợt.
- Albumin: Một prôtêin được gan sinh ra và là prôtêin chính có trong máu con người. Nếu lá gan bị tổn hại nghiêm trọng, gan sẽ không thể sản sinh đủ lượng albumin. Lượng albumin rất thấp có thể là dấu hiệu gan bị tổn hại.
- Công thức máu (Prothrombin Time - PT): Một xét nghiệm đo xem thời gan đông máu mất bao lâu. Prothrombin là một prôtêin được gan sinh ra giúp máu có thể đông lại. Khi lá gan bị tổn thương tương đối, gan có thể không sản sinh đủ lượng prothrombin. Và như vậy PT sẽ lâu hơn.
- Alpha-fetoprotein (AFP): Xét nghiệm này tìm kiếm lượng AFP cao, một prôtêin được tế bào gan ung thư sản sinh ra và nó có ích trong việc sàng lọc và chẩn đoán bệnh ung thư gan. Bởi vì ngày càng nhiều người nhiễm bệnh viêm gan B mạn tính có nguy cơ chuyển sang ung thư gan, xét nghiệm này thường được thực hiện mỗi sáu đến 12 tháng một lần.
- Alanine aminotransferase(ALT): Cũng được gọi là SGPT. ALT là một enzim được tìm thấy trong các tế bào gan và có thể rò rỉ vào đường máu khi các tế bào gan bị tổn hại. Lượng ALT gia tăng có thể cho thấy rằng gan đã bị viêm và có nguy cơ hư hại vĩnh viễn.
Những xét nghiệm chẩn đoán khác giúp theo dõi sức khoẻ của lá gan:
- Siêu âm: Xét nghiệm được thực hiện để dò tìm bệnh ung thư gan ở những người đã mắc bệnh viêm gan B mãn tính bằng cách xem hình dáng và kích thước của lá gan. Siêu âm là phương pháp thăm khám không đau và thường được thực hiện không lâu hơn 10 đến 15 phút. Quí vị có thể sắp xếp buổi hẹn tại một phòng khám chuyên môn, chuyên thực hiện các qui trình chẩn đoán cho xét nghiệm này. Máy siêu âm chụp lại ảnh của lá gan bằng cách sử dụng những sóng âm thanh. Chuyên gia siêu âm sử dụng một thiết bị "đầu dò" đặc biệt và di chúng trên bề mặt bụng. Đầu dò truyền tín hiệu sóng âm thanh được phản hồi lại tới máy điện toán. Sau đó máy điện toán tạo ra hình ảnh về lá gan của quí vị. Các chuyên gia khuyến nghị nên đi siêu âm ổ bụng cứ mỗi sáu đến 12 tháng một lần.
- Sinh thiết gan: Một qui trình lấy mẫu mô từ gan để giúp xác định mức độ và phạm vi tổn hại của gan. Sinh thiết gan thường được coi là tiểu phẫu và có thể không cần phải được thực hiện trong bệnh viện. Trong khi làm sinh thiết, quí vị sẽ nằm ngửa và đặt tay phải lên trán. Sau khi xác định vị trí lá gan và tiêm thuốc gây tê để làm tê khu vực tiểu phẫu, bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ bên mé phải gần sườn. Bác sĩ của quí vị sẽ chọc dò một đầu kim sinh thiết và lấy ra một mẫu mô gan. Có thể quí vị cảm thấy tức tức hoặc hơi đau nhưng nếu không qui trình cũng chỉ gây nên khó chịu rất nhỏ. Quá trình sinh thiết hoàn tất trong khoảng 20 phút nhưng bác sĩ của quí vị có thể yêu cầu quí vị ở lại bệnh viện hoặc phòng khám để theo dõi trong khoảng một giờ hoặc hai giờ sau đó. Quí vị sẽ cảm thấy bình thường sớm hoặc tới 12 giờ đồng hồ sau khi làm sinh thiết. Vùng da nơi bác sĩ chọc kim có thể bị đau trong khoảng một ngày. Giống như bất cứ cuộc tiểu phẫu nào khác, sinh thiết gan cũng có một số rủi ro nhất định (như nhiễm khuẩn hoặc chảy máu), nhưng những biến chứng này rất hiếm khi xảy ra.
Tiếp theo: Sống khoẻ với bệnh viêm gan B mãn tính >>